BIOBRIDGE PL-SK

BIOBRIDGE PL–SK – Zielony Most: Ochrona różnorodności biologicznej lasów na pograniczu Karpat

Projekt BIOBRIDGE PL–SK jest współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Interreg Polska–Słowacja 2021–2027.

Okres obowiązywania: 1 czerwca 2026 r. – 31 maja 2028 r.

Budżet: Łączne koszty kwalifikowalne: 1 405 656,95 EUR; wkład UE: 1 124 525,56 EUR; współfinansowanie: 281 131,39 EUR.

Partnerzy projektu: Narodowe Centrum Leśnictwa / Centrum Doskonałości LignoSilva (partner wiodący), LESY Slovenskej republiky, š. p. (Lasy Państwowe Republiki Słowackiej) https://www.lesy.sk/, Lasy Państwowe – Nadleśnictwo Łosie https://losie.krakow.lasy.gov.pl/

Cel projektu: W ramach priorytetu 1, celu szczegółowego 2 programu, projekt koncentruje się na ochronie, odbudowie i zwiększeniu odporności ekosystemów leśnych w karpackim regionie przygranicznym poprzez badania naukowe, praktyczne działania terenowe oraz edukację ekologiczną.

Główne działania w ramach projektu: W ramach projektu wdrażane są konkretne działania mające na celu wspieranie różnorodności biologicznej w lasach przygranicznych. Kluczowym elementem jest ochrona cisów europejskich (Taxus baccata), w tym wzmocniona ochrona wybranych stanowisk oraz wsparcie ich odnowy. Działania obejmują również podsadzanie i sadzenie rodzimych gatunków drzew, które są „rzadkie lub nie występują w obecnym składzie gatunkowym” (w szczególności jodła i cenne gatunki liściaste), a także dalszą pielęgnację młodych drzewostanów (ochrona przed chwastami i zwierzyną łowną oraz zabiegi pielęgnacyjne). NLC dostarczy część sadzonek wyhodowanych w tunelach foliowych przy użyciu podłoży wzbogaconych osadem celulozowym i popiołem drzewnym, łącząc w ten sposób odbudowę różnorodności biologicznej z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym.

Kluczowym elementem projektu jest wspólne monitorowanie stanu drzewostanów jodłowych (oceny terenowe na Słowacji; teledetekcja z wykorzystaniem dronów, technologii LiDAR i satelitów w Polsce – zwłaszcza w odniesieniu do występowania jemioły) oraz skuteczne usuwanie inwazyjnej rdestnicy japońskiej (Fallopia japonica) w wybranych lokalizacjach. Projekt uzupełniają działania edukacyjne i informacyjne, w tym instalacja elementów edukacyjnych na terenie Narodowego Rezerwatu Przyrody Becherovská Tisina oraz w Wysowej-Zdroju, a także szkolenia terenowe, programy edukacji leśnej i wycieczki.

Więcej informacji: bieżące aktualizacje oraz wyniki projektu będą publikowane na stronach internetowych projektu i partnerów oraz w ich kanałach komunikacyjnych.

Projekt BIOBRIDGE PL–SK koncentruje się na ochronie, odbudowie i zwiększaniu odporności ekosystemów leśnych na pograniczu polsko-słowackim. Łączy on badania naukowe, praktyczne działania terenowe, nowoczesny monitoring oraz edukację ekologiczną w celu wspierania różnorodności biologicznej na pograniczu karpackim.

Projekt jest realizowany przez trzech partnerów: Narodowe Centrum Leśnictwa, przedsiębiorstwo państwowe LESY Slovenskej republiky oraz Nadleśnictwo Łosie.

podstawowy opis

BIOBRIDGE PL–SK tworzy słowacko-polskie partnerstwo skupiające się na ochronie różnorodności biologicznej lasów na pograniczu karpackim. Jego celem jest wzmocnienie stabilności ekologicznej ekosystemów leśnych, wspieranie rodzimych gatunków drzew, ochrona rzadkich gatunków oraz wdrażanie nowoczesnych metod monitorowania stanu lasów.

Projekt łączy badania naukowe, praktyczne działania leśne, eliminację gatunków inwazyjnych, wspieranie naturalnego składu gatunkowego drzewostanu oraz edukację ekologiczną. Wyniki projektu będą przydatne w praktyce leśnej, ochronie przyrody, współpracy transgranicznej oraz podnoszeniu świadomości społecznej na temat znaczenia różnorodności biologicznej.

Czas trwania projektu: 1 czerwca 2026 r. – 31 maja 2028 r.

Budżet: łączne wydatki kwalifikowalne 1 405 656,95 EUR, dotacja 1 124 525,56 EUR, współfinansowanie 281 131,39 EUR.

Krajowe Centrum Leśnictwa – partner wiodący / badania i koordynacja

Krajowe Centrum Leśne koordynuje projekt oraz zapewnia fachowe dokumenty referencyjne, metodologie i jakość wyników. Prowadzi badania, zajmuje się ochroną ex situ i uprawą cisów, przygotowuje materiał sadzeniowy oraz integruje dane pochodzące z monitoringu drzewostanów jodły pospolitej. W ten sposób wspiera podejmowanie decyzji opartych na wiedzy eksperckiej oraz działania mające na celu ochronę i wzbogacanie różnorodności biologicznej lasów przygranicznych.

Strona internetowa i dane kontaktowe: https://web.nlcsk.org/

LESY Republiki Słowackiej, przedsiębiorstwo państwowe – partner słowacki / działania w lasach przygranicznych

LESY Republiki Słowackiej wdrażają praktyczne działania mające na celu wspieranie różnorodności biologicznej w słowackich lasach przygranicznych: sadzenie pod drzewami rodzimych gatunków drzew, ochronę młodych drzewostanów przed chwastami i szkodami powodowanymi przez zwierzynę łowną, a także oczyszczanie i higienę drzewostanów. Organizacja angażuje się również w usuwanie inwazyjnej rdestnicy japońskiej oraz w ułatwianie dostępu do tego obszaru poprzez ścieżkę edukacyjną prowadzącą do Narodowego Rezerwatu Przyrody Becherovská Tisina.

Strona internetowa i dane kontaktowe: https://www.lesy.sk/

Nadleśnictwo Łosie – polski partner / działania na obszarach Natura 2000

Nadleśnictwo Łosie wdraża praktyczne działania na rzecz wspierania różnorodności biologicznej w polskiej części obszaru przygranicznego: ochronę stanowisk cisów, nasadzenia sprzyjające różnorodności biologicznej oraz ochronę młodych drzewostanów jodły pospolitej. Zapewnia zdalne monitorowanie jodły pospolitej i jemioły przy użyciu danych z bezzałogowych statków powietrznych (UAV), technologii LiDAR oraz danych satelitarnych, uczestniczy w usuwaniu inwazyjnej rdestnicy japońskiej oraz przygotowuje ścieżkę edukacyjną w Wysowej-Zdroju.

Strona internetowa i dane kontaktowe: https://losie.krakow.lasy.gov.pl/

cis europejski

1. Cis europejski – ochrona, genetyka i odbudowa

Cis europejski (Taxus baccata) jest jednym z rzadkich i ważnych pod względem ekologicznym gatunków drzew występujących w regionie Karpat. Projekt koncentruje się na jego ochronie poprzez badania genetyczne, oceny morfometryczne, ochronę ex situ, uprawę sadzonek oraz bezpośrednią ochronę wybranych stanowisk.

Krajowe Centrum Leśne prowadzi działania eksperckie skupiające się na genetyce, uprawie i przyszłym wykorzystaniu cisa w odbudowie różnorodności biologicznej lasów. Działalność ta obejmuje również uprawę 200 sadzonek cisa pochodzenia polskiego w obiektach KCL.

Polski partner zapewnia ochronę naturalnych stanowisk cisów, w tym odnawianie i ulepszanie elementów ochronnych w terenie. Wspólnym celem jest wzmocnienie długoterminowej żywotności cisów w ekosystemach leśnych na terenach przygranicznych.

2. Rodzime gatunki drzew i różnorodność biologiczna lasów przygranicznych

Działanie to ma na celu wspieranie rodzimych gatunków drzew, które są słabo reprezentowane w obecnym składzie gatunkowym, oraz praktycznych środków zwiększających różnorodność gatunkową, strukturalną i ekologiczną lasów przygranicznych.

W ramach słowackiej części projektu działania będą obejmowały sadzenie pod drzewami, ochronę młodych drzewostanów przed chwastami i szkodami powodowanymi przez zwierzynę łowną, oczyszczanie terenu, higienę drzewostanu oraz inne zabiegi leśne. Krajowe Centrum Leśne przygotowuje część materiału sadzeniowego wyhodowanego w nowoczesnych obiektach.

W ramach polskiej części projektu zostaną zrealizowane nasadzenia sprzyjające różnorodności biologicznej oraz działania mające na celu ochronę młodych drzewostanów jodły pospolitej. Wspólnym celem jest wspieranie stabilności, odporności i różnorodności biologicznej ekosystemów leśnych poprzez wykorzystanie rodzimych gatunków drzew oraz stosowanie metod zbliżonych do naturalnych.

3. Monitorowanie jodły pospolitej – dbanie o zdrowie lasu

Jodła pospolita jest ważnym gatunkiem drzewa w lasach karpackich, a jej stan zdrowia stanowi istotny wskaźnik stabilności ekosystemu leśnego. Projekt łączy monitoring naziemny po stronie słowackiej z monitoringiem zdalnym po stronie polskiej.

Na Słowacji monitorowanie skoncentruje się na terenowej ocenie stanu zdrowotnego drzewostanów jodły pospolitej, w tym na szkodach powodowanych przez zwierzynę łowną oraz innych czynnikach wpływających na żywotność drzew. W Polsce zastosowane zostaną techniki teledetekcyjne z wykorzystaniem dronów, LiDAR-u i danych satelitarnych, ze szczególnym uwzględnieniem występowania jemioły.

Wyniki będą obejmowały dane i materiały kartograficzne przydatne do oceny stanu drzewostanów jodły pospolitej, identyfikacji obszarów zagrożonych oraz planowania dalszych działań na rzecz wspierania różnorodności biologicznej i odporności lasów.

4. Inwazyjna rdestnica japońska – badanie skutecznych metod jej usuwania

Rdest japoński (Fallopia japonica) to gatunek inwazyjny, który wywiera negatywny wpływ na siedliska naturalne, wypiera rodzimą roślinność i ogranicza różnorodność biologiczną na dotkniętych nim obszarach.

Projekt koncentruje się na testowaniu i praktycznej weryfikacji skutecznych metod usuwania tej rośliny. Utworzone zostaną działki eksperymentalne w celu porównania kilku metod zwalczania rdestowca japońskiego.

W działania te zaangażowani są zarówno partnerzy słowaccy, jak i polscy. Wyniki będą na bieżąco dokumentowane za pomocą zdjęć, zwłaszcza poprzez porównanie stanu obiektów przed, w trakcie i po wdrożeniu działań.

5. Ścieżki edukacyjne i edukacja w zakresie różnorodności biologicznej

Projekt łączy specjalistyczne działania terenowe z edukacją ekologiczną oraz upowszechnianiem wiedzy wśród społeczeństwa. Jego celem jest wykazanie znaczenia różnorodności biologicznej lasów przygranicznych, ochrony rzadkich gatunków drzew oraz praktycznych działań podejmowanych bezpośrednio na obszarze objętym projektem.

Po stronie słowackiej część edukacyjna będzie powiązana ze ścieżką edukacyjną prowadzącą do Narodowego Rezerwatu Przyrody Becherovská Tisina. Po stronie polskiej ścieżka edukacyjna zostanie wytyczona w Wysowej-Zdroju.

W ramach tej inicjatywy przewidziano elementy informacyjne, panele edukacyjne, treści dostępne za pomocą kodów QR, wycieczki, szkolenia terenowe oraz wydarzenia skierowane zarówno do profesjonalistów, jak i do szerokiej publiczności.

6. Przygotowanie projektu i partnerstwo

Faza przygotowawcza stworzyła podstawy do pomyślnej realizacji wspólnych działań. Obejmowała ona nawiązanie partnerstwa słowacko-polskiego, uzgodnienie założeń projektu, przygotowanie budżetu, harmonogramu, obowiązkowych załączników oraz wniosku projektowego.

Na tym etapie ustalono ramy merytoryczne, organizacyjne i finansowe projektu oraz stworzono warunki do wdrożenia działań praktycznych, monitorowania, badań i działań komunikacyjnych.

7. Komunikacja w ramach projektu, wydarzenia i wyniki

Komunikacja w ramach projektu zapewnia ciągłą wymianę informacji ze społeczeństwem, ekspertami i partnerami na temat celów, działań i wyników projektu BIOBRIDGE PL–SK.

Działania komunikacyjne obejmują publikacje na stronie internetowej, materiały informacyjne, konferencje, wycieczki, publikacje w mediach, filmy, artykuły oraz inne formy upowszechniania wyników. Szczególną uwagę poświęca się wspólnym wydarzeniom partnerskim, konferencji inauguracyjnej, działaniom terenowym oraz końcowej prezentacji wyników projektu.

Zaproszenie na konferencję inauguracyjną projektu BIOBRIDGE PL-SK

W niniejszym rozdziale przedstawiono realizację projektu BIOBRIDGE PL–SK za pomocą zdjęć z terenu, laboratoriów, obiektów uprawnych, działań monitorujących, nasadzeń, wydarzeń edukacyjnych oraz zakupionej infrastruktury.

Dokumentacja fotograficzna w przejrzysty sposób przedstawia konkretne działania wspierające różnorodność biologiczną na pograniczu karpackim oraz bieżące wyniki projektu.

infrastruktura i wyposażenie

Zdjęcia zakupionego sprzętu, narzędzi laboratoryjnych, urządzeń monitorujących, sprzętu terenowego oraz materiałów dydaktycznych.

Nasadzenia, nasadzenia pod drzewami, elementy ochronne, ogrodzenia, sprzątanie, higiena drzewostanu oraz działania przeciwko gatunkom inwazyjnym.

Monitorowanie jodły pospolitej z ziemi, powierzchnie monitorowania, fotopułapki, sprzęt terenowy, dane z bezzałogowych statków powietrznych (UAV), systemu LiDAR i satelitów oraz produkty kartograficzne.

Sadzonki cisów, uprawa, prace laboratoryjne, analizy genetyczne, ochrona ex situ oraz ochrona stanowisk.

Ścieżki edukacyjne, tablice informacyjne, warsztaty, wycieczki, pedagogika leśna oraz wydarzenia w ramach projektów.

Informacje będą regularnie aktualizowane.

spotkania dotyczące projektów

1. Spotkanie inauguracyjne projektu

Partnerzy projektu BIOBRIDGE PL–SK spotkają się podczas spotkania inauguracyjnego, aby przedstawić główne działania, ustalić zasady koordynacji oraz zaplanować kolejne etapy realizacji projektu.

Dostawa sadzonek cisów pochodzących z Polski

W ramach projektu pozyskano 200 sadzonek cisów pochodzących z Polski. Sadzonki umieszczono w ośrodkach uprawowych NFC, gdzie prowadzona jest ich dalsza uprawa oraz fachowy nadzór.

Przygotowanie do monitorowania drzewostanu jodły pospolitej

NFC przygotowuje naziemny system monitorowania stanu zdrowotnego jodły pospolitej po stronie słowackiej. Partner z Polski przygotowuje system zdalnego monitorowania jodły pospolitej i jemioły z wykorzystaniem nowoczesnych technologii teledetekcyjnych.

Przygotowanie działek eksperymentalnych do usuwania rdestowca

W ramach projektu zostaną utworzone działki doświadczalne w celu przetestowania kilku metod zwalczania inwazyjnej rdestnicy japońskiej.

Informacje będą regularnie aktualizowane.

materiały informacyjne

Ulotki, plakaty, prezentacje i inne materiały informacyjne dotyczące projektu.

Dokumenty metodologiczne, ekspertyzy, wyniki monitoringu oraz zalecenia dotyczące praktyki.

Mapy, wyniki analiz GIS oraz dane przestrzenne pochodzące z monitoringu i działań terenowych.

Wybrane zdjęcia dokumentujące realizację projektu, zakupioną infrastrukturę oraz działania w terenie.